De pot verwijt de ketel

Jiskefet, het satirische programma van Kees Prins en consorten, gaf enige jaren geleden een vlijmscherp inkijkje in de oudhollandse spelletjescultuur. Op hun bekende onorthodoxe scabreuze wijze staken zij de draak met dit volksvermaak dat elk jaar zijn hoogtepunt vindt op Koninginnedag. Dan zien we prinsen en prinsessen blozend van inspanning koekhappen en zaklopen tussen massa’s oranjegekleurde mensen. Schattig, leuk, dat ze dat doen, dachten we collectief. Toch?

Tot er pas een berichtje in het nieuws verscheen dat onze troonopvolger Prins Willem-Alexander met enige schaamte had meegedaan aan het toiletpotgooien. Tenminste dat vertelde hij in een lezing over ‘zijn’ watermanagement. Wij doen aan een wedstrijdje mee met deze geavanceerde westerse schakel tussen lichaam en riool, terwijl 2,7 miljard mensen in de wereld deze basisvoorziening missen en niet ‘op een waardige’ manier hun behoefte kunnen doen. Ik vond de prins kracht uitstralen; de pot plofte op respectabele afstand in het zand, het verste van alle prinsen. Mooie hand van werpen ook. Je zag Maxima vol bewondering kijken. Maar: de blos op zijn wangen was niet van de inspanning, maar van de schaamte. Hij vond zijn actie achteraf dus niet zo gelukkig. Hij had miljoenen Nederlanders kunnen raken door de pot daar te laten staan. Nu op een lezing bereikt hij een fractie van onze landgenoten. Gelukkig waren er oplettende journalisten.

In zijn speech maakte hij het dus een beetje goed. Op het gebied van sanitaire voorzieningen 'lopen we echt wanhopig achter', constateerde de prins. 'Natuurlijk weet ik dat het voor veel politici een grote stap is om prioriteit te geven aan zeg de aanleg van wc's en riolering als zij de strijd aangaan met watergerelateerde ziektes, maar er bestaat echter geen goedkoper en effectiever medicijn.’

Ik hoorde de organisator van dit ludiek gezelschapsspel op de radio zeggen dat hij met enige verbazing kennis had genomen van de uitlatingen van de prins. Maar, voegde hij eraan toe: de potten die nog heel waren, zijn daarna naar een stichting gegaan die ze naar Gambia stuurt waar ze heel nuttig zijn. Daar voldoen ze vast en zeker aan een koninklijke behoefte, het hadden er een paar meer kunnen zijn. Maar keizer, koning, admiraal …

Michel Heerkens

Lavans