Reageer op reactie
Wetgeving en regelgeving voedingsindustrie: een volle menukaart
04-02-2010, 00.01Wetgeving in de voedingsindustrie komt slechts langzaam tot stand en is vaak algemeen. Onder andere daardoor reguleert de industrie veel zelf, via normeringen. Door de diversiteit aan producten, productiemethodes, toeleveranciers en productiekanalen is er een groot scala aan normen. Een overvolle menukaart, zogezegd. Zijn de normen nuttig en bestaan ze ook voor bedrijfskleding in de voedingsindustrie?
voeding vernieuwt
De voedingsindustrie ontwikkeld in hoog tempo nieuwe producten, met als het even kan unieke voordelen. Daardoor ontstaan juridische en technologische discussies over bijvoorbeeld: is het product voeding of een geneesmiddel, klopt de gezondheidsclaim, additieven en aroma’s, genetische manipulatie en nanomaterialen in voeding. Het is duidelijk dat deze ontwikkelingen politieke vragen oproepen en vragen om wetgeving. De technologie loopt echter voorop, gevolgd door de commercie.
voeding kan besmetten
Dat is geen geheim. In totaal werden er in 2008 in de Europese Unie 5.332 uitbraken van voedselvergiftigingen geregistreerd waarbij meer dan 45.000 mensen waren betrokken en 32 mensen overleden. Bij de uitbraken was in 35% van de gevallen Salmonella de oorzaak. Daarnaast werden er veel gevallen veroorzaakt door virussen en bacteriële toxines. De meeste infecties hingen samen met het gebruik van eieren, eiproducten, varkensvlees en daarvan afgeleide producten en van buffetmaaltijden.
voedselproductie vraagt om regels
Gelukkig kent de voedingsindustrie in Nederland en Europa haar verantwoordelijkheid. En dat is nuttig, want het verkleint de kans op voedselvergiftiging. Dagelijks heeft Lavans contact met bedrijven die via allerlei wetten en regels vanuit de overheid, afnemers of de branche hun productieproces organiseren. Soms piekt de aandacht voor hygiëne, zoals tijdens wettelijke verplichting van HACCP-plannen en de wet over productaansprakelijkheid in de jaren negentig. Of recentelijk vanwege nieuwe etiketteringswetgeving voor allergenen. Er wordt op die momenten door klanten in één adem verwezen naar normen die vooral in de distributieketen zijn ontstaan en die vaak strenger zijn dan wetten.
We sommen op (let wel, het is een lange lijst, daarna komen we terug op bedrijfskleding voor de voedingsindustrie):
HACCP | HACCP staat voor Hazard Analysis Critical Control Points. Met HACCP worden (potentiële) gevaren met betrekking tot de voedselveiligheid worden op systematische wijze geïdentificeerd, geëvalueerd en beheerst in plaats van achteraf gecontroleerd. |
BRC | Britisch Retail Consortium is een Britse organisatie vergelijkbaar met het Centraal Bureau Levensmiddelen in Nederland. De BRC norm is ontwikkeld door Britse supermarkten, gericht op hun toeleverende bedrijven. Enkele Nederlandse supermarkten, zoals Albert Heijn, hebben inmiddels deze richtlijnen op het gebied van kwaliteit en voedselveiligheid overgenomen. Het doel van de BRC norm is dat een leverancier met één audit kan volstaan voor leveringen aan verschillende supermarkten. Zo hoeft de leverancier niet door elke supermarkt apart te worden gecontroleerd, hetgeen de kosten beperkt. Om aan de eisen van de BRC norm te voldoen, moet u aan verschillende eisen voldoen: Eisen aan het HACCP- en het kwaliteitszorgsysteem; Eisen aan de omgeving van de fabriek; Eisen aan het product, het proces en het personeel.
|
BRC/IOP | De BRC/IOP is ontwikkeld in een samenwerkingsverband tussen het British Retail Consortium (BRC) en Institute of Packaging (IOP) gericht op leveranciers van verpakkingsmaterialen in de food sector. Verpakkingsbedrijven kunnen zich laten certificeren om aan te tonen dat hun processen voedselveilig zijn. |
ISO 22000 | ISO 22000 bevat de eisen aan een managementsysteem voor voedselveiligheid gericht op alle schakels in de voedselketen en de inspectie hiervan. ISO 22000 volgt de structuur van ISO 9001 (kwaliteits-) management en integreert deze met HACCP (voedselveiligheid). |
IFS | De International Food Standard (IFS) is opgezet door de Duitse retailers. In principe is IFS de Duits/Franse tegenhanger van de Engelse BRC standaard. Net als bij BRC vereist IFS ook dat er een kwaliteitssysteem aanwezig is, HACCP wordt toegepast en dat omgeving, product, proces en personeel in het systeem zijn opgenomen |
GMP/VDL | Good Manufacturing Proces Diervoeders vormen een belangrijke schakel in de dierlijke productieketen: zij hebben directe invloed op de kwaliteit en veiligheid van voedingsmiddelen van dierlijke oorsprong. Toeleveranciers aan de diervoederindustrie (bijvoorbeeld met restproducten van bakkerijen) moeten aan GMP voldoen. Daarnaast verwachten consumenten van vlees, melk en eieren dat industrie en detailhandel veilige en kwalitatief hoogstaande producten leveren. Om dit aantoonbaar te garanderen heeft het productschap Diervoeder de GMP regeling ontwikkeld. De GMP regeling vereist in de eerste plaats een correct gebruik van toevoegingsmiddelen en diergeneesmiddelen. Daarnaast wordt de GMP regeling gekenmerkt door: Eisen aan het bedrijfsinterne kwaliteitssysteem; Toepassen van de HACCP principes om de voedselveiligheid te waarborgen; Algemene beheersvoorwaarden en -maatregelen in het voortbrengingsproces, inclusief tracking, tracing en recall; Voorgeschreven minimale frequenties van onderzoek en controle. |
Eurep GAP Global GAP | Euro Retail Produce Working Good Agricultural Practice. Supermarkten eisen van telers van groente en fruit aantoonbaar veilige producten. Hiervoor is Eurep GAP ontwikkeld. Op dit moment zijn er Eurep GAP protocollen voor diverse primaire agrarische sectoren; telers van groente en fruit, consumptieaardappelen en bloemen. Bedrijven dienen zich binnen deze norm te houden aan wetgeving bij gewasbescherming, arbo en tracability. GlobalGAP is een kwaliteitsysteem voor de primaire sector. De verschillende modules voor de plantaardige en dierlijke sector en daarnaast ook voor viskweek worden iedere vier jaar herzien en aangepast.
|
CBL Hygiënecode | Aan de hand van de nieuwe hygiënecode worden de processen op de winkelvloer die invloed hebben op de voedselveiligheid in beeld gebracht. Wanneer niet aan de voorschriften uit de Code wordt voldaan, dan is er sprake van overtreding van de wettelijke voorschriften, namelijk de Warenwetregeling Hygiëne van Levensmiddelen, waartegen de Keuringsdienst van Waren strafrechtelijk kan optreden. Alle levensmiddelenwinkels dienen dan ook te beschikken over de CBL-hygiënecode |
VKL | De norm VKL, Voedsel Kwaliteit Loonwerk, is een norm op het gebied van voedselveiligheid in het agrarisch loonwerk in alle gewassen. De norm VKL heeft als doel de voedselkwaliteit te waarborgen door preventief er voor zorg te dragen dat activiteiten die loonbedrijven uitvoeren geen schade toebrengen aan de gewassen |
SQF | Het SQF (Safe Quality Food) Institute is een divisie van the Food Marketing Institute (FMI) Het is een managementsysteem voor voedselveiligheids- en kwaliteitscertificering. Het programma voorziet in onafhankelijke certificatie waarmee kan worden aangetoond dat een managementsysteem voldoet aan internationale en landelijke regelgeving voor voedselbereiding. |
ISO 15161 | De norm geeft informatie over mogelijke interacties tussen ISO 9001 en HACCP, zonder direct eisen aan een HACCP systeem te stellen. ISO 15161 is dus niet bedoeld voor certificatie doeleinden, dit in tegenstelling tot ISO 22000 |
ISO EN 14065 (RABC) | Managementsysteem waarmee een Risico Analyse en bijbehorende Biocontaminatie Controle (RABC) wordt beschreven en geborgd voor de reiniging van textiel voor specifieke sectoren, zoals de voedingsindustrie. Het systeem vereist onder andere een RABC werkgroep en analyses van gebouw, medewerkers en proces. Dit systeem maakt het mogelijk om continu de microbiologische kwaliteit te verzekeren van bijvoorbeeld gewassen bedrijfskleding. |
Hygiënecodes | Afspraken en procedures die binnen een branche zijn opgesteld om de hygiëne te bevorderen en te borgen. Allerlei branches hebben een code, afgestemd op de processen in die sector, zoals: tuinbouw, ijsbereiding, zuivel, molenaars, suiker, kinderdagverblijven, frisdranken, brouwerijen, Voedsel- en Voederveiligheid Akkerbouw (VVAK), keurslagers, wijn, aardappels, vis, tankopslag, detailhandel, granen.
Voor de Voedsel en Waren Autoriteit (VWA) is zo’n code vaak een leidraad bij controles, waardoor zij efficiënter en effectiever toezicht kunnen houden
De Hygiënecode voor de Brood- en Banketbakkerij bijvoorbeeld, is eind 2008 goedgekeurd door het Ministerie van VWS en bestaat uit een aantal maatregelen die bakkers helpen te voldoen aan de wettelijke voorschriften voor hygiëne en voedselveiligheid. Opgesteld door het Nederlands Bakkerij Centrum in opdracht van de Nederlandse Brood- en banketbakkers. |
Bent u er nog? Dit is een lange lijst met een (waarschijnlijk onvolledig) overzicht van de normen en eisen die er in de voedingsindustrie worden gesteld aan hygiëne en het bijbehorende gedrag. Het betreft dan de omstandigheden waarin voedsel wordt gekweekt, verwerkt, gedistribueerd, bereid en geserveerd. En pas als het van het bord in de mens is, kunnen eventuele besmettingen gevaarlijk worden. In zo’n geval wordt zo ver mogelijk terug gekeken in de keten wat de bron van de besmetting kan zijn.
foodkleding bestaat niet
In de keten van voedselproductie zijn er nogal wat processen en fases. In al die fases wordt bedrijfskleding gedragen die (vaak sporadisch) in aanraking kan komen met voeding. Die kleding moet dus schoon zijn. Dat is niet alleen vanzelfsprekend, het is ook de enige wettelijke verplichting die er is gesteld aan bedrijfskleding voor de voedingsindustrie: bedrijfskleding die gedragen wordt bij de bereiding van voedsel moet licht van kleur en schoon zijn. Verder zijn er geen omschreven wetten voor foodkleding.
Er bestaat geen HACCP-kleding of (we hebben in januari 2010 nog met ze gebeld) BRC-kleding. Bedrijven in de voedingsindustrie zijn hygiënebewust. Ze worden in hun processen gecontroleerd door RVV en VWA. Foodkleding moet schoon zijn. Ter voorkoming van vervuiling of besmetting van voedsel. In onze onderhoudsprocessen controleren we de producten die we verwerken en daarna bij de klant distribueren op microbiologische kwaliteit . Want daar gaat het om. Als u de bovenstaande tabel heeft gelezen dan kunt u raden dat Lavans dat doet volgens RABC, oftewel NEN-EN 14065. Dat is één van de vele normen die er zijn om uiteindelijk voedselbesmetting te voorkomen. Het lijkt wel een keuze uit een menukaart.
