Food Safety Event:
4 inzichten omtrent voedselveiligheid

Geplaatst op 03-12-2019 door Michel Heerkens

Voedselveiligheid leeft. Dat bleek wel op 28 november tijdens het Food Safety Event van vakblad VMT. Lavans was erbij en tekende vier inzichten op het gebied van voedselveiligheid op. 

In theater Flint in Amersfoort bezochten 380 belangstellenden het Food Safety Event en dat waren er meer dan ooit. Er waren met name professionals uit het kwaliteitsvak in de voedingsindustrie aanwezig, zo bleek bij het opsteken van de handen. De sessies over listeria in het programma droegen, gezien de recente listeria-uitbraak bij een vleeswarenproducent, ongetwijfeld bij aan de hoge opkomst, maar ook de andere sessies werden zeer goed bezocht.

Lavans was partner van het event en had als zodanig een plek op de uitverkochte informatiemarkt. “We werken aan naamsbekendheid bij kwaliteitsmanagers in de voedingsmiddelenindustrie”, licht Lavans-directeur Michel Heerkens toe. “Zij onderkennen het belang van persoonlijke hygiëne en voedselveiligheid. Bescherming van mens en product vraagt ook om bewustzijn rond microbiologisch schone bedrijfskleding. Daar staan wij voor.”

Uit de verschillende presentaties en sessies die we volgden, destilleerden we een aantal ontwikkelingen:

1. De techniek staat niet stil

Bescherming van mens en product is steeds beter mogelijk door nieuwe technieken. Zo speelde het gebruik van de DNA-techniek Whole Genome Sequencing (WGS) een grote rol in het uitbraakonderzoek van de recente listeria-affaire, vertelde Eelco Franz van het RIVM op het event. “Door WGS kunnen we met grotere zekerheid naar het ‘beestje’ kijken en de bron vaststellen. Voordat WGS mogelijk was, losten we nooit listeriagevallen op. Nu zijn we daartoe veel beter in staat.” WGS is bovendien een kosteneffectieve methode voor detectie, stelde Franz. “Verschillende testen zijn of worden dan ook vervangen door WGS.”

Tussen het RIVM (detectie), WFSR (onderzoek) en NVWA (handhaving) vindt er veel ‘datasharing’ plaats, aldus Franz. “Gezamenlijk bewaken we de voedselveiligheid in Nederland.” Over het publiekelijk delen van sequencing data wordt verschillend gedacht, reageerde Franz op een vraag vanuit de zaal. “Dit stuit op privacy bezwaren en kan bedrijven in de voedingsindustrie terughoudend maken. Maar we hebben deze bedrijven zeker nodig om het voedselveiligheidsniveau in Nederland hoog te houden.”

2. ISO 22000: 2018 is ‘een goede stap in de goede richting’ voor HACCP

Als het gaat om die bedrijven in de voedingsindustrie, blijkt dat veel kwaliteitsmanagers moeite hebben om een goede HACCP gevarenanalyse te maken. Aldus Paul Besseling, Food Safety Consultant bij Précon, tijdens een van de sessies. “Bij het toepassen van HACCP is het zaak zowel gevaren als afwijkingen te beheersen. Maar door verwarring over deze begrippen nemen bedrijven, of zelfs verschillende locaties van één bedrijf, andere maatregelen voor dezelfde kritieke beheerspunten (CCP’s).” Besseling haalde een onderzoek aan waarbij in zestien bedrijven dertig CCP’s werden bekeken. De resultaten waren onthutsend. “In acht gevallen was er een correcte beschrijving van de gevaren en beheersmaatregelen. Bij vier CCP’s was dit twijfelachtig en bij achttien onjuist.”

Om een goed onderscheid tussen gevaren en afwijkingen te kunnen maken, noemt Besseling ISO 22000:2018 ‘een goede stap in de goede richting’ en ‘de meest geavanceerde standaard als het gaat om HACCP’. ISO 22000 biedt volgens Besseling zelfs meer handvatten aangaande HACCP dan de Codex Alimentarius, de wereldstandaard voor veilig voedsel waarvan naar verwachting in 2020 versie 5 verschijnt. “In ISO 22000 is bijvoorbeeld meer aandacht voor het risico, de detectie en de correctie van afwijkingen.”

Als enige wasserij van bedrijfskleding in Nederland is Lavans sinds 2019 ISO 22000 gecertificeerd. Met deze unieke certificering voor de vernieuwde high-care wasserij sluiten we volledig aan bij de hygiëne-eisen in de voedingsmiddelenindustrie.

3. Nieuwe voedselveiligheidsrisico’s dienen zich aan

Stilzitten als kwaliteitsmanager is geen optie, al is het maar vanwege opkomende voedselveiligheidsrisico’s. Naar aanleiding van een rapport van de Onderzoeksraad voor Veiligheid over dit onderwerp sprak voorzitter Jeroen Dijsselbloem de aanwezigen toe en verzorgde de Onderzoeksraad een workshop. Opkomende thema’s die de Onderzoeksraad aandroeg, waren:

  • Internationale handelsstromen;
  • Een toename van kwetsbare groepen;
  • Een toename van voedselverkooppunten;
  • De trend van duurzaam, onbewerkt, lokaal en biologisch voedsel.

Deelnemers aan de workshop droegen ook een hele reeks aan mogelijke risico’s aan. Van louche online verkooppunten van levensmiddelen en PFAS in fabrieken die teflon-producten gebruiken, tot het tweede leven voor levensmiddelen via bijvoorbeeld de Voedselbank. Ook de risico’s van gerecyclede verpakkingen, de vage omschrijving ‘beperkt houdbaar’ op etiketten en de ‘fobie’ van mensen omtrent bestrijdingsmiddelen en e-nummers werden flink bediscussieerd. “Wat helpt is kennis. Het gaat om het herkennen en vervolgens erkennen van de risico’s”, aldus een van de deelnemers.

4. Voedselveiligheid is een zaak van de hele keten

Om een nieuwe crisis op het gebied van voedselveiligheid te voorkomen, moeten plantaardige en dierlijke sectoren goed op de hoogte zijn van voedselveiligheidsrisico’s in hun ketens. In het project ‘Private borging voedselketens’ proberen negen sectoren mogelijke risico’s in kaart te brengen. “Er komt een boekje per sector”, kondigde voorzitter Bart Jan Krouwel aan. “Daarin staat onder meer beschreven wat de risico’s zijn, waar blinde vlekken zitten, waar bedrijven tegenaan lopen, wat er moet gebeuren en wanneer.” De overheid werkt hierin samen met brancheorganisaties als het CBL, FNLI en LTO. “Toch hebben we veel bedrijven niet onder controle, bijvoorbeeld omdat ze niet zijn aangesloten bij een brancheorganisatie. Daarnaast hebben kleine sectoren soms niet het professionele apparaat en de menskracht om dit project op te pakken.”

De NVWA zit niet direct aan tafel bij het project ‘Private borging voedselketens’. Krouwel: “Er is wel frequent contact met de ministeries en de NVWA, maar bedrijven willen niet het risico lopen dat ze op slot gaan als ze een melding doen. Er is een diep wantrouwen tussen spelers in het veld.”

Michel Heerkens, directeur van Lavans, blikte na afloop terug op een interessant Food Safety Event. “Het belang van veilig voedsel is groot. Er is dan ook veel samenhang in de keten nodig. Verder valt me steeds op hoe de processen in de voedingsindustrie lijken op die voor wasserijen, bijvoorbeeld qua aandacht voor microbiologie en controles. Gelukkig wordt persoonlijke hygiëne een steeds volwassener onderdeel in het geheel van voedselveiligheid. Ik hoorde zeggen dat ISO 22000 de meest geavanceerde standaard is voor HACCP. Dan ben ik toch blij dat wij daarvoor gecertificeerd zijn, als enige wasserij van bedrijfskleding in Nederland. Zo dragen we, hoe bescheiden ook, graag ons steentje bij aan voedselveiligheid in de keten.”

Interesse?

Neem vrijblijvend contact op of bekijk onze foodkleding

Michel Heerkens - Mede-eigenaar Lavans 

Kennisdeling is voor Michel van groot belang. Zijn doel gaat verder, dan het zijn van een dienstverlener in het wassen van bedrijfskleding. Bewustwording creëren bij bedrijven over hygiëne en voedselveiligheid. Dat levert op!

Neem contact op met Michel: 
 LinkedIn