Voedselveilig werken: 5 aandachtspunten voor op de werkvloer

Geplaatst op 24-10-2019 door Michel Heerkens

Een kwaliteitsmanager, KAM-coördinator of aanverwante functionaris in de voedingsindustrie is, zo mag je verwachten, zeer alert op hygiënische werkprocessen in het bedrijf. Op de werkvloer ligt die betrokkenheid bij hygiëne vaak een stuk lager. Terwijl juist medewerkers een groot verschil kunnen maken in het al dan niet voedselveilig produceren of verwerken van levensmiddelen. 

Onderstaande aandachtspunten komen samen op de Lavans Checklist voor voedselveiligheid. Een praktische poster met instructies voor hygiënisch werken enerzijds en anderzijds een actueel overzicht van alle basisvoorwaarden zoals vereist voor voedselveiligheid. De checklist wordt gratis beschikbaar gesteld door Lavans en is -na digitale aanvraag- ook als gedrukte A2 poster te ontvangen. 

Welke hygiënemaatregelen medewerkers moeten nemen, hangt uiteraard samen met de sector waarin ze werken en de bijbehorende eisen voor bedrijven. In zijn algemeenheid zijn de vijf onderstaande aandachtspunten echter voor iedereen raadzaam.

1. Handen wassen

De meeste bacteriën en virussen verspreiden zich via de handen. Een goede handhygiëne is daarom van het grootste belang om besmetting te voorkomen. Handen wassen met water en zeep dient op de volgende momenten te gebeuren: bij het betreden en verlaten van de productieruimte, na toiletgebruik, na niezen of neus snuiten en tenslotte bij vervuilde handen, bijvoorbeeld na contact met afval. Handen wassen doe je als volgt:

Als er van kritische werkprocessen sprake is, waarbij handen het product kunnen besmetten, is het zaak om de handen na het wassen en drogen te desinfecteren met handalcohol.

2. Persoonlijke verzorging

Een goede persoonlijke verzorging draagt bij aan een (voedsel)veilige productie of verwerking van levensmiddelen. Zorg daarom op de werkvloer onder meer voor kortgeknipte en schone nagels (geen kunstnagels). Dek eventuele wondjes meteen af met een waterdichte pleister die bovendien metaalhoudend is, zodat de pleister gedetecteerd wordt als deze onverhoopt in het productieproces terechtkomt. Draag tenslotte geen sieraden (gladde trouwringen in sommige situaties uitgezonderd) en zichtbare piercings of dek ze af met een metaalhoudende pleister.

3. Schone werkkleding

Het belang van schone werkkleding kan niet worden onderschat bij het voorkomen van contaminatie. Het dagelijks dragen van (microbiologisch) schone kleding, indien nodig volledig gesloten, is een eerste stap in het reduceren van het besmettingsrisico. Andere maatregelen zijn het dragen van schone veiligheidsschoenen, een haarnetje over de oren dat het haar bedekt en een baard/snornetje in het geval van zichtbare gezichtsbeharing. En, hopelijk ten overvloede: draag geen privékleding over de werkkleding

Meer lezen over de rol van bedrijfskleding?

Blog: bedrijfskleding voorkomt kruisbesmetting

4. Voeding, gezondheid en werkplek

Er zijn nog tal van andere aandachtspunten om te garanderen dat medewerkers hygiënisch werken. Bijvoorbeeld dat eten, drinken, roken en het gebruik van medicijnen niet zijn toegestaan in de productieruimte. Heeft iemand een voedselinfectie, ernstige verkoudheid, loopneus, buikgriep of andere besmettelijke ziekte? Laat het diegene melden aan zijn of haar leidinggevende. Het reinigen van de werkplek en spullen na werktijd is een ander aandachtspunt, evenals het dicht houden van deuren om ongedierte en ongewenste luchtstromen te voorkomen.

5. Kennis en bewustwording

Om voldoende kennis over hygiëne te krijgen, is het volgen van een cursus of opleiding door medewerkers van belang. In het ideale geval heerst er vervolgens een dermate open en veilige bedrijfscultuur, dat medewerkers elkaar gaan aanspreken op het naleven van de hygiëneregels. Het bedrijf waar dit plaatsvindt, heeft hygiënisch werken écht goed voor elkaar.

Bonus tip: Houd de aandacht vast!

Een eenmalige training in voedselveiligheid en hygiëne is uiteraard niet voldoende. Voedselveiligheid is een thema dat blijvend aandacht nodig heeft. Blijf medewerkers ondersteunen in hun kennis en bewustwording. Om medewerkers te stimuleren dagelijks bezig te zijn met hygiëne op de werkvloer, maakt Lavans in haar eigen kleedruimten gebruik van de Lavans Checklist voor Voedselveiligheid. Deze poster bevat een praktische vertaling van bovenstaande instructies samengevat in een aantal handige / begrijpelijke tips.

De checklist wordt gratis beschikbaar gesteld door Lavans en is -na digitale aanvraag- ook als gedrukte A2 poster te ontvangen. 

Checklist ook in jullie productieruimte?